Οι τελευταίες στιγμές του "Αριστοφάνη"

Ο καλύτερος ερμηνευτής του Αριστοφάνη, που σίγουρα θα τον είχε στεφανώσει με κλάδο ελιάς πολλές φορές ο ποιητής για να τον επιβραβεύσει, πέρασε την Αχερουσία. Ο Θύμιος Καρακατσάνης μας άφησε για πάντα.
Ηθελε να ξεκουραστεί. Το είχε πολλή ανάγκη, γιατί ειδικά τα δύο τελευταία χρόνια βασανίστηκε πολύ... Η είδηση του θανάτου του σκόρπισε συγκίνηση στο πανελλήνιο και άφησε το θέατρο φτωχότερο.
Εφυγε στην αγκαλιά της Ρούλας, της πολυαγαπημένης του γυναίκας,..
την οποία διάλεξε για σύντροφο της ζωής του στα πρώτα χρόνια στο Θέατρο Τέχνης υπερνικώντας αρχικά και διαψεύδοντας στην πορεία τις αντιρρήσεις των δικών της που δεν ήθελαν η κόρη τους να παντρευτεί ηθοποιό. Η συγγραφέας Ρούλα Καρακατσάνη στάθηκε βράχος δίπλα στον Θύμιο και στις χαρές και στις λύπες της ζωής. Εφεραν και δύο πολύ καλά κορίτσια στον κόσμο, την Αλεξάνδρα που ακολούθησε τα χνάρια του πατέρα της και την Κατερίνα που είναι σπουδαία ζωγράφος.

Τελευταία έγινε και παππούς ο Θύμιος και κοντά στον εγγονό του έβρισκε παρηγοριά τα τελευταία χρόνια που μπαινόβγαινε από το ένα νοσοκομείο στο άλλο αφού η κατάσταση της υγείας του πήγαινε από το κακό στο χειρότερο.

Ο Θύμιος Καρακατσάνης πάλεψε για πολλά χρόνια με τον καρκίνο. Είχε όμως τόσο πείσμα για να ζήσει, που δεν καταλάβαινε από ασθένειες και δυσκολίες. Χειρουργημένος στους λεμφαδένες, «όργωσε» αρχές της δεκαετίας του '90 την ορχήστρα της Επιδαύρου με το Ανοιχτό Θέατρο και αποθεώθηκε από 17.000 θεατές που είχαν γεμίσει ασφυκτικά το αρχαίο θέατρο.

Κανείς δεν ήξερε τότε πόσο πονούσε ο κατ’ εξοχήν αριστοφανικός μας ηθοποιός. Ο σπουδαίος πρωταγωνιστής και σκηνοθέτης συνέχιζε να δίνει λυσσαλέες μάχες με τον καρκίνο και να γεμίζει θέατρα δίνοντας στον λαό όχι άρτο και θεάματα, αλλά ένα ρεπερτόριο αφύπνισης κάνοντας θέατρογια την ψυχή του, όπως το διδάχτηκε κοντά στον Κουν, ενώ την ίδια στάση ζωής ακολουθούσε και με δηλώσεις του στα media. Πάντα καυστικός, αληθινός, δεν λογάριαζε τίποτα και δεν χάιδευε τα αφτιά κανενός.

Τελευταία, στο ήδη βεβαρημένο ιστορικό της υγείας του ήρθε να προστεθεί το σάκχαρο και λίγο αργότερα η νόσος του Πάρκινσον που είχε πάνω του ραγδαία εξέλιξη.

«Αυτή ήταν και η αιτία του θανάτου του και όχι τα προβλήματα που αντιμετώπιζε με τον καρκίνο. Δυστυχώς, ταλαιπωρήθηκε πάρα πολύ» δήλωσε η σύζυγός του. Λίγο προτού πέσει η αυλαία της ζωής του, ο Θύμιος Καρακατσάνης είχε φάει το μεσημεριανό του με τη βοήθεια της Ρούλας και της κόρης του και πήγε να αναπαυθεί. Η Ρούλα, σαν κάτι να διαισθάνθηκε, δεν τον άφησε μόνο. Πήγε κοντά του, τον αγκάλιασε. Την κοίταξε στα μάτια και ύστερα από λίγο εκείνος εξέπνευσε.

Θρήνος στην Παιανία για την είδηση του θανάτου, και ένας θαμώνας στο καφενεδάκι της πλατείας όπου σύχναζε ο Θύμιος όταν ήταν στα καλά του άφησε ένα λουλούδι στην πολυθρόνα στην οποία συνήθιζε να κάθεται ο μεγάλος ηθοποιός. Σπάραξε ο καλός του φίλος Γιώργος Μιχαλακόπουλος. Δάκρυσαν οι γείτονές του Σταμάτης Σπανουδάκης, Μαίρη Χρονοπούλου και Αντώνης Βαρδής.

Συντετριμμένη η Ρούλα Καρακατσάνη, σχολίασε στην «Espresso»: «Εμείς καλά είμαστε. Οσοι μείναμε θα βρούμε τον δρόμο μας. Ο Θύμιος μας έφυγε...» Το στερνό αντίο στον Θύμιο Καρακατσάνη θα πουν τα προσφιλή του πρόσωπα, οι ομότεχνοί του και ο κόσμος που τόσο τον αγάπησε, σήμερα στις 11.30 το πρωί στο Κοιμητήριο Παιανίας όπου θα αναπαυθεί.

«Δεν θέλει ούτε κάμερες, ούτε φωτογράφους, ούτε δημοσιογράφους. Μου το είχε ζητήσει αυτό και μάλιστα με έβαλε να υπογράψω. Ηθελε να φύγει σεμνά, όπως ακριβώς έζησε» δήλωσε η Ρούλα Καρακατσάνη. Παράκληση της οικογένειάς του, αντί στεφάνων να δοθούν χρήματα στον σύλλογο «Η καρδιά του παιδιού».

Οι λακωνικές απαντήσεις στην τελευταία συνέντευξη
Τον περασμένο Νοέμβριο ο Θύμιος Καρακατσάνης είχε κοινοποιήσει στην «Espresso» την απόφασή του να εγκαταλείψει τη μεγάλη του αγάπη, το θέατρο. Ισως τότε είχε αρχίσει να ανεβαίνει έναν ακόμη Γολγοθά και ήθελε να απομακρυνθεί.

Αυτή είναι και η τελευταία συνέντευξη που μας παραχώρησε ο κορυφαίος αριστοφανικός ηθοποιός μας, προτού κλείσει οριστικά αυτό το τεράστιο κεφάλαιο της καλλιτεχνικής του ζωής. Δήλωσε αηδιασμένος και πικραμένος για τα όσα συμβαίνουν γύρω μας, αλλά και στον χώρο του θεάτρου, στις ολιγόλογες απαντήσεις του. Η αντίστροφη μέτρηση είχε ήδη αρχίσει...

- Θα εμφανιστείτε κάπου αυτή τη θεατρική σεζόν;Θα εμφανιστώ τη Δευτέρα Παρουσία! Εχω ήδη αποσυρθεί...

- Δεν νομίζω ότι ισχύει αυτό που λέτε. Υπηρετήσατε με πάθος το θέατρο...«Δεν μπορώ πια, δεν μπορώ...» λέει κουρασμένα και κλείνεται στον εαυτό του.

- Πώς πήρατε αυτή την απόφαση;Ολη αυτή η αναξιοκρατία με έχει κάνει να αηδιάσω!

- Αν αυτή τη στιγμή σάς έδιναν έναν χώρο, ποιο έργο θα ανεβάζατε που θα αντικατόπτριζε τη σημερινή κατάσταση;Το «Κουλουβάχατα», το έργο που γράφει η ίδια η ζωή...

- Ενα είδος σάτιρας;Δεν θα έλεγα σάτιρα. Είναι είδος τραγωδίας...

- Ξαφνικά γίνατε λιγομίλητος...Τι να πω; Τι υπάρχει για να πεις;

- Πώς βλέπετε εξ αποστάσεως το θέατρο;Μακάρι να λείψω από το κοινό. Με το να λείπω όμως εγώ δεν λέει τίποτα. Πρέπει να λείψουν πολλοί!

- Ούτε έναν Αριστοφάνη δεν θέλετε να κάνετε το καλοκαίρι;Στα όνειρά μου, ναι. Σκέφτομαι...

- Την κατάσταση που βιώνουμε όλοι μας πώς τη σχολιάζετε;Πολύ ωραία! Ο,τι πρέπει για να αρχίσεις να βρίζεις!

- Εσείς, βαθιά πολιτικοποιημένος καλλιτέχνης, από τις μεγάλες φυσιογνωμίες του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου, τι πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει για να δούμε άσπρη μέρα σε αυτό τον τόπο;Να είμαστε στον «Πλούτο» του Αριστοφάνη. Πιο ακριβοί σε όλα...

- Θα μπορούσατε να βγείτε σε μια πλατεία και να προτρέψετε τους συμπολίτες σας να επαναστατήσουν;Θα μπορούσα να το κάνω απευθυνόμενος στους ανθρώπους του θεάτρου. Ομως, αν δεν υπάρχει εισιτήριο, δεν μπορείς να κάνεις επανάσταση. Ολα για το εισιτήριο γίνονται.

ΑΠΟ ΤΑ ΤΑΜΠΟΥΡΙΑ (ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ) ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ
Αν πούμε ότι το κενό που αφήνει η απώλεια του Θύμιου Καρακατσάνη είναι μεγάλο, δεν θα έχουμε γράψει παρά μία ακόμη κοινοτοπία. Ο Θύμιος Καρακατσάνης που έφυγε σε ηλικία 72 χρόνων από τη ζωή άφησε ένα δυσαναπλήρωτο κενό στο ελληνικό θέατρο. Ο σπουδαίος ηθοποιός και σκηνοθέτης γεννήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1940 στα Ταμπούρια του Πειραιά και από πολύ μικρός ήθελε να γίνει ηθοποιός. Φοίτησε στο Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν και άρχισε την καριέρα του το 1959, ως μέλος του θιάσου της ιστορικής παράστασης «Ορνιθες».

Ο Θύμιος Καρακατσάνης ανέβασε την ίδια αριστοφανική κωμωδία τη δεκαετία του '90 ερμηνεύοντας τον πρώτο ρόλο, ενώ έδωσε ανεπανάληπτες ερμηνείες στις αττικές κωμωδίες «Νεφέλες», «Πλούτος», «Ειρήνη», «Λυσιστράτη», «Θεσμοφοριάζουσες» και χαρακτηρίστηκε ως ο καλύτερος αριστοφανικός ηθοποιός που πέρασε ποτέ από το ελληνικό θέατρο.

Το σανίδι ήταν η ζωή του. Καθόταν ατελείωτες ώρες και έκανε μεγάλες δημιουργίες εκεί, γι' αυτό οι παραστάσεις του έσπαγαν ταμεία, ενώ πάντοτε κατ’ απαίτηση του θεατρόφιλου κοινού επαναλάμβανε στην αρχή κάθε σεζόν την περασμένη του επιτυχία. Ο Θύμιος Καρακατσάνης άφησε το στίγμα του και στη μεγάλη οθόνη, όσο πιο επιλεκτικά μπορούσε.

Τον απολαύσαμε στις ταινίες «Το πιο λαμπρό αστέρι» (1967), «Η χαρτορίχτρα» (1967), «Μπουμ ταρατατζούμ» (1972), «Η γυναικοκρατία» (1973), ενώ το 2008 έκανε μια συγκλονιστική ερμηνεία στην πολύ καλή ταινία του Τάσου Ψαρρά «Καραβάν Σαράι». Από τις τελευταίες του εμφανίσεις ήταν στα έργα «Ο θάνατος του εμποράκου» του Αρθουρ Μίλερ (2008-2010) και «Οι νταντάδες» του Γιώργη Σκούρτη, ενώ το περασμένο καλοκαίρι ανέβασε τις «Νεφέλες» για μία ακόμη αφορά, φωτισμένες από άλλη πτυχή, που είχε να κάνει με το σήμερα και τα νεφελώματα των καιρών, πιάνοντας απόλυτα τον παλμό του κόσμου.

Συγκίνηση για τον μεγάλο θεατράνθρωπο
O Θύμιος Καρακατσάνης τους τελευταίους τέσσερις μήνες είχε σταματήσει να μιλάει. Η νόσος του Πάρκινσον τον είχε καταβάλει τόσο, που δεν μπορούσε καν να μετακινηθεί χωρίς βοήθεια, και κλείστηκε στον δικό του κόσμο. Λίγο πριν είχε εκμυστηρευθεί στη σύζυγό του Ρούλα: «Τώρα θα κάνω μάθημα σιωπής». Η πολιτική ηγεσία εξήρε την προσωπικότητά του και αποχαιρέτησε τον «άοκνο εργάτη της θεατρικής σκηνής».

Τον αποχαιρέτισαν και οι συνάδελφοί του. Ο Κώστας Βουτσάς, εμφανώς σοκαρισμένος, είπε: «Ο Θύμιος ήταν μια μεγάλη μορφή του ελληνικού θεάτρου! Ανοιξε το θέατρο, άνοιξε τις πύλες του για να παίζονται έργα ποιότητας, έργα προχωρημένα. Ενας μεγάλος, μεγάλος, μεγάλος ηθοποιός, ταλέντο απύθμενο, άνθρωπος του θεάτρου και επαγγελματίας».

Ο Γιώργος Κωνσταντίνου δεν μπορούσε να κρύψει τη συγκίνησή του: «Στενοχωρήθηκα πολύ. Θυμάμαι πέρσι το καλοκαίρι που κάναμε περιοδεία με το πούλμαν από τη μια πόλη στην άλλη, μου είχε εκμυστηρευθεί ότι αν σταματήσει να δουλεύει θα πεθάνει. Και όταν σταμάτησε φοβήθηκα πάρα πολύ. Αυτός ο άνθρωπος ζούσε μόνο για το θέατρο, πέρα από την οικογένειά του, στο οποίο είχε δώσει τα πάντα. Η ζωή του ήταν το θέατρο. Δουλέψαμε αρκετές φορές με τον Θύμιο. Είχαμε πολύ καλή συνεργασία. Θα μου λείψει, όπως θα λείψει και σε ολόκληρη την Ελλάδα... Ηταν ένας μύθος».

Η Βάσια Τριφύλλη με δυσκολία βρήκε λίγα λόγια: «Τι να πει κανείς για ένα τόσο μεγάλο ταλέντο που χάθηκε... Ηταν μαχητής, ήταν δάσκαλος, ήταν πραγματικά αριστοφανικός ηθοποιός. Σκέφτομαι και όλη αυτή την υπέροχη κληρονομιά που μας άφησε».

Η Αννα Φόνσου τόνισε: «Δουλέψαμε τέσσερα-πέντε χρόνια με τον Θύμιο. Πιστεύω ότι ήταν πολύ μεγάλος ηθοποιός και ότι ο Αριστοφάνης είχε γράψει τα έργα του για τον Θύμιο. Αν πιστέψουμε στη μετεμψύχωση, σίγουρα ο ποιητής όταν έγραφε είχε μπροστά του τον Θύμιο. Πάνω απ’ όλα ήταν φίλος μου. Τον επισκέφθηκα πριν από είκοσι μέρες στο Λαϊκό Νοσοκομείο και μου είπε: “Κάνε όνειρα. Σβήσε τα παλιά και άρχισε τα καινούργια” όπως έλεγε ο Χατζιδάκις. Σοκαρίστηκα με τον θάνατό του».

Ο σκηνοθέτης Τάσος Ψαρράς, τον οποίο άφησε άναυδο στη συνεργασία τους στα κινηματογραφικά πλατό στα γυρίσματα της ταινίας «Καραβάν Σαράι» είπε: «Προσαρμόστηκε πολύ γρήγορα σε έναν ρόλο κινηματογραφικό, σε έναν ρόλο κάθε άλλο παρά κωμικό. Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα είχα έναν τόσο καλό συνεργάτη».

Ο Λάκης Λαζόπουλος αποχαιρετά με θλίψη τον Θύμιο Καρακατσάνη στην «Espresso»: «Ο Θύμιος Καρακατσάνης υπήρξε μεγάλος ηθοποιός. Προεξέχων και προεξάρχων της αριστοφανικής κωμωδίας. Κωμικός με γνήσια λαϊκή φλέβα. Δίδαξε κωμωδία στους νεότερους, δημιούργησε σχολή παιξίματος, ανακάλυψε κρυφά, σκοτεινά μονοπάτια στην τραγικότητα της κωμωδίας, χωρίς να κάνει παραχωρήσεις στα ακριβά, ποιοτικά, θεατρικά υλικά που διέθετε ένα τόσο μεγάλο ταλέντο. Υπήρξε μαγικός και αξεπέραστος στις ερμηνείες του. Σαν απόσταγμα αιώνων. Στην Επίδαυρο οι ερμηνείες του θα ενωθούν με τις ερμηνείες ηθοποιών του αρχαίου θεάτρου μας. Τον θαύμαζα, τον εκτιμούσα, έχω μόνο “ευχαριστώ” να πω για την τιμή που μου έκανε να πρωταγωνιστήσει στο “Αλ τσαντίρι”».


ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΜΙΧΑΛΙΤΣΙΑΝΟΥ