ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΤΟ... ΚΑΡΒΟΥΝΟ; Μας ρώτησε φίλη. Δείτε που τα ξέρετε ΟΛΑ ξερόλες!

Στην Ελλάδα, τα καμίνια γίνονται με άδεια του τοπικού δασαρχείου. Είναι δουλειά με αρκετό κόπο και απαιτεί 24-ωρη παρακολούθηση για 15-20 μέρες. Σήμερα πλέον αποφέρει ελάχιστο κέρδος, διότι εισάγονται φθηνά κάρβουνα από ανατολικές κυρίως χώρες, ακόμη και από τη Λατινική Αμερική. Έτσι, τα Ελληνικά καμίνια, μη μπορώντας να αντέξουν τον ανταγωνισμό, φθίνουν καθημερινά και μόνο από παράδοση επιμένουν. Παρουσιάζω με συγκίνηση τον τρόπο παρασκευής του κάρβουνου και αποδίδω φόρο τιμής στους εργάτες του. Ας ξέρουμε τουλάχιστον όταν ανάβουμε κάρβουνα να ψήσουμε τις μπριζολίτσες μας, ότι κάποιος άλλος χρειάστηκε να ψήσει πρώτα αυτά τα κάρβουνα. Το καμίνι για να "χτιστεί" - όπως συνηθίζεται να λέγεται - θέλει μεγάλη μαστοριά. Σχεδόν πάντα μέσα στους δουλευτάδες του καμινιού υπάρχει ένας έμπειρος και οι υπόλοιποι μοιράζονται τη βαρειά δουλειά της μεταφοράς των ξύλων. Η πρώτη ύλη όπως είναι φυσικό είναι το ξύλο, από σκληρό δέντρο, π.χ. πουρνάρι, κέδρο κ.λ.π. Επιλέγεται χώρος σχετικά επίπεδος ο οποίος θα φιλοξενήσει και το επόμενο καμίνι, αφού το χώμα για το σκέπασμα των ξύλων ξαναχρησιμοποιείται. Ο κυριότερος κανόνας για το χτίσιμο του καμινιού, είναι να ακουμπούν τα ξύλα μεταξύ τους όσο καλύτερα γίνεται. Από το αρχικό βάρος των ξύλων, μόνο το 1/4 θα μείνει σαν κάρβουνο. Το υπόλοιπο, κατά τη αργή διαδικασία της καύσης χωρίς φλόγα μέσα στο σκεπασμένο καμίνι θα διαφύγει με τη μορφή αερίων. Με κόπο και μεράκι το χτίσιμο προχωρεί... Είναι πλέον φανερό το σχήμα του καμινιού... Αλλά έχουμε αρκετή δουλειά ακόμη... Δείτε με πόση προσοχή έχουν τοποθετηθεί τα ξύλα ... Πρέπει να ακουμπούν μεταξύ τους. Επειδή στο εσωτερικό του καμινιού τα ξύλα δεν καίγονται με φλόγα (αλοίμονο αν συμβεί αυτό, το καμίνι καταστράφηκε) πρέπει να εφάπτονται μεταξύ τους καλά, για να μεταδοθεί η φωτιά από ξύλο σε ξύλο. Όχι, δεν είμαστε έτοιμοι ακόμη... Ο μάστορας ψάχνει τα κατάλληλα ξύλα, ώστε να μην εξέχει τίποτε έξω από το προβλεπόμενο -ημισφαιρικό- σχήμα. Τα τελευταία χοντρά ξύλα τοποθετούνται στην κορυφή... Σιγά σιγά κλείνουν όλα τα κενά ανάμεσα στα χοντρά ξύλα.. Και έρχεται η ώρα... για το επόμενο στάδιο με τα λεπτότερα ξύλα που θα δώσουν το οριστικό σχήμα και θα καλύψουν ότι κενό έχει μείνει... Αν κάποιος είναι καλλιτέχνης στη δουλειά του, είναι ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ, είτε είναι ζωγράφος, γλύπτης, είτε χτίζει καμίνια... Οι σκιές προδίδουν ότι έφθασε μεσημέρι... Τέλος με τα ξύλα. Τώρα το επόμενο βήμα που είναι... Η κάλυψη του καμινιού. Πρώτα ένα στρώμα από ξερούς και εύλεκτους θάμνους... ...στη ρίζα των ξύλων... Επόμενο στρώμα, χλωρά φύλλα και κλαδιά. Το στρώμα αυτό θα υποδεχθεί το επόμενο στρώμα από χώμα και πρέπει να είναι πυκνό... ...για να μη πέσει το χώμα μέσα στο καμίνι. Το χώμα έχει χρώμα μαύρο, γιατί έχει χρησιμοποιηθεί και στο προηγούμενο καμίνι και περιέχει σκόνη κάρβουνου. Βρέξιμο για να πατηθεί το χώμα και να μην το παίρνει ο αέρας. .. και να μην σηκώνει σκόνη παιδιά... Το καμίνι ανάβει με εύλεκτα ξύλα από το κέντρο του. Κατόπιν η τρύπα κλείνει με μια λαμαρίνα. Το στόμιο αυτό ανοίγεται κατά διαστήματα και το καμίνι "ταϊζεται" με λεπτά ξύλα και ξερά χόρτα. Ο αέρας που είναι απαραίτητος για την καύση, παρέχεται πολύ φειδωλά για να γίνει αργή καύση των ξύλων και μετατροπή τους σε κάρβουνο. Εδώ διακρίνεται το μαδέρι για να ανεβαίνει στην κορυφή του καμινιού ο τροφοδότης. Ο εφιάλτης του παραγωγού είναι να ανοίξει τρύπα στο χώμα και να βγούν φλόγες ή να πάρει πολύ αέρα το καμίνι. Οι βάρδιες εναλλάσονται νύχτα μέρα με το φτυάρι στα χέρια για 20 περίπου μέρες Το βαρέλι που φαίνεται δεν είναι τυχαία εκεί. Από πάνω έχει τρύπα, ενώ ο πάτος του λείπει τελείως. Από κεί εισέρχεται ο αέρας για την καύση και διανέμεται στο καμίνι κυκλικά μέσα από το στρώμα των ξερών κλαδιών που αν θυμάστε στρώθηκε στη βάση των ξύλων. Έχει πια φθάσει απόγευμα και η πρώτη βάρδια έχει πιάσει δουλειά... Μιχάλης Σοφός